Hejma
Wat zet je eigenlijk in een jaarboek?
Wie voor het eerst een jaarboek maakt, loopt tegen dezelfde vraag aan: wat zet je er nou eigenlijk in? Alleen de vakantie en de verjaardagen is te weinig, alle achtduizend foto's is te veel. De kunst zit ertussenin.
Begin bij de gewone dagen, niet bij de hoogtepunten
De valkuil is dat je alleen de pieken bewaart: de vakantie, het schoolfeest, de kerst. Precies die momenten herinner je je toch nog wel. Wat verdwijnt zijn de dinsdagen: hoe jullie ochtendritueel eruitzag, welk liedje in de auto altijd op moest, dat je dochter een half jaar lang alleen met een gele beker wilde drinken. Neem per maand minstens een paar gewone dagen op. Dat kost je één foto en één zin, en het is later de laag die het boek echt van jullie maakt.
De zinnen die niemand opschrijft
Kinderen zeggen dingen die je op dat moment geweldig vindt en drie weken later kwijt bent. "Mama, waarom is de maan aan het opladen?" Zulke zinnen zijn goud in een jaarboek, en ze kosten je tien seconden om vast te leggen. Zet er de naam en de leeftijd bij, want het verschil tussen een uitspraak van een driejarige en van een zevenjarige is precies wat het grappig maakt. Zie ook wat je met uitspraakjes en mijlpalen kunt doen.
Mijlpalen: groter dan alleen de eerste stapjes
De klassiekers staan in elk babyboek: eerste tandje, eerste stapjes, eerste woordje. Maar mijlpalen houden niet op als je kind vier wordt. Voor het eerst zonder zijwieltjes, voor het eerst alleen naar school, de eerste keer logeren, het eerste optreden, de eerste keer dat hij zelf een ei bakte. Schrijf er in één zin bij hoe het ging, niet alleen dát het gebeurde. En als je toch bezig bent: de lengte op de deurpost hoort er ook in.
Wie erbij waren en waar het was
Een foto zonder namen is over twintig jaar een raadsel. Zet erbij wie er op staan, ook de mensen die er even bij hoorden: de buurjongen van dat jaar, de juf, de oppas. Hetzelfde geldt voor plekken. "Het bos" zegt weinig, "het bos bij Bakkum waar we altijd kastanjes zochten" is een herinnering. In Hejma worden de plaatsnaam en de datum meestal automatisch uit de foto gehaald, dus dat deel hoef je niet te typen.
En dan hoeft het geen project te worden
Het mooie van dit lijstje is dat je het niet in december hoeft af te werken. Leg het jaar door kleine dingen vast en het boek vult zichzelf: aan het eind staat alles chronologisch, met de uitspraakjes, de groeimeter en de plekken al op hun plaats. Meer over hoe dat werkt lees je op de pagina over een fotojaarboek maken. Begin gewoon met de dinsdag van deze week.